Hugo RYCKEBOER

geboren te Veurne 26 juli 1935

Kromme Leie 29
B-9051 Sint-Denijs-Westrem
tel. 09 222 01 04

Academische diploma's en onderscheidingen

  • Licentiaat in de Germaanse Filologie (Universiteit Gent, 1959)
  • Doctor in de Letteren (Katholieke Universiteit Nijmegen, 1997)
Lid van de KCTD sinds 1995

Van 1998 tot 2003 redactiesecretaris voor Vlaanderen en verantwoordelijk uitgever van Taal en Tongval, tijdschrift voor taalvariatie
Secretaris van de Vlaamse afdeling van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie vanaf 2008.
Co-voorzitter van de C.U.E.F./ U.C.S.V. (Coördination Universitaire pour l’étude de la culture et langue flamande en France, Lille) vanaf 2003
Lid van de Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis
Lid van de Nederlandse Maatschappij der Letterkunde te Leiden

Was leraar in het Normaalonderwijs en Middelbaar Technisch Onderwijs in Gent van 1959 tot 1970.
Van 1970 tot 1972 wetenschappelijk medewerker aan het Dialectenbureau van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen te Amsterdam (thans Meertens Instituut)
Van 1972 tot 2000 redacteur en later coördinator van het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten aan de Universiteit Gent. Als zodanig auteur of co-auteur van 14 afleveringen van dit werk.
Van 1976 tot 1984 chargé de cours complémentaires aan de Section de néerlandais, Université de Lille III.

Schreef artikelen over allerlei Nederlandse dialectologische onderwerpen, waaronder de belangrijkste zijn :

  • Uit in de Nederlandse dialekten. In : Taal en Tongval 25 (1973), blz. 48-83, met kaart. (Herdruk in J. Stroop, Nederlands Dialektonderzoek. Artikelen uit de periode 1927-1982, Amsterdam, 1983, blz. 113-117.)
  • Het Nederlands van de Franse Westhoek, situatie en situering. In : Taal en Tongval 29 (1977), blz. 50-66, met 4 kaarten.
  • Voor te + infinitief. Verkenning naar de dynamiek van een dialectisme. In : Taal en Tongval 35 (1983), blz. 83-89, met 3 kaarten.
  • (in samenwerking met L.Milis), Nederlandse namen voor Noordfranse toponiemen in het Frans-Vlaamse dialekt. In : Pijnenburg W.J.J., K. Roelandts en V.F. Vanacker (red.), Feestbundel voor Maurits Gysseling, Leuven, Instituut voor Naamkunde, 1984, blz. 229-248, mede verschenen in Naamkunde 17 (1985).
  • Het hulpwerkwoord 'doen' in replieken. In : M. Devos, J. Taeldeman (red.), Vruchten van zijn akker, Hulde-album V.F. Vanacker, 1986, blz. 321-338 + 2 kaarten. Hernomen en bijgewerkt in het Engels in : Substituting doen in tag questions and short replies in southern Dutch dialects. In: Tieken-Boon van Ostade, Ingrid, Marijke van der Wal and Arjan van Leuvensteijn (red.), DO in English; Dutch and German. History and present-day variation, Stichting Neerdandistiek VU Amsterdam/Nodus Publikationen Münster, 1998, 65-81, with 3 maps.
  • Jenseits der belgisch-französischen Grenze : der Ueberrest des westlichsten Kontinentalgermanischen. In : L. Kremer en H. Niebaum (red.), Grenzdialekte. Studien zur Entwicklung kontinentalwestgermanischer Dialektkontinua. Germanistische Linguistik 101-103, blz. 241-271, Olms, 1990.
  • Restanten van het diminutief stapelsuffix -elkijn in de Zuidnederlandse dialecten. In: Taal en Tongval 47 (1995), blz. 187-194.
  • (in samenwerking met H. Scholtmeijer): De Nederlandse dialectologie en variatielinguïstiek voor de 20e-eeuwwende. In: H. Ryckeboer, H. Scholtmeijer (red.) Taal en Tongval, Themanummer 11(1998) 50 Jaar Taal en Tongval, 65-89.
  • The role of political borders in the millenial retreat of Dutch (Flemish) in the north of France. In : International Journal of the Sociology of Language 145 (2000) pp. 79-108 met 14 kaarten.
Wetenschappelijke activiteiten en publicaties sinds 2001

lezingen :

  • 31 januari 2001 : voor de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie over : Karnen versus boteren, interlinguaal bekeken.
  • 23 maart 2001 : Te Rijsel op het Op het Colloquium Onderwijs van het Nederlands in Wallonië en Noord-Frankijk : Aspects culturels de l’enseignement du Néerlandais dans le nord de la France
  • 5 juli 2001 : voor de openbare vergadering van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in het kasteel Beauvoorde ( Wulveringem - Veurne) over : De taal van de Westhoek
  • 10 december 2001 : voor het Centre Culturel Vauban van de Université Catholique de Lille : La présence historique du Néerlandais dans le nord de la France.
  • 21 januari 2002 : voor het Centre Culturel Vauban van de Université Catholique de Lille : Le Flamand de France parmi les dialectes néerlandais ; sa relation au Néerlandais moderne.
  • 5 april 2002 : voor het internationaal Sociolinguistics Symposion 14 te Gent over : French in the north of France in contact with Flemish/Dutch.
  • 18 october 2003 : voor de Coordination universitaire pour l’étude de la culture et langue flamande en France) in Kassel(Frans-Vlaanderen): Quelques aspects linguistiques de la toponymie flamande du Pas-de-Calais
  • 16 maart 2004 : op het colloquium Neerlandistiek in Franstalig België en Noord-Frankrijk, Louvain la Neuve : De Franse wetenschappelijke informatie over het Nederlands van Noord-Frankrijk getoetst aan de feiten
  • 25 oktober 2004 voor de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie (Brussel) : Interne tegenstellingen in het West-Vlaams.
  • 3 november 2004 Op het colloquium Lille – Gand. Mille ans d’identité partagée en Flandre : Le néerlandais comme dénominateur culturel commun entre Flandre belge et Flandre française.
  • 17 maart 2005 Op de Journées « dia » – De la variabilité en langue / « dia »-dagen – Over taalvariabiliteit, Association Université de Gand – Ecole Supérieure de Gand/ Associatie Universiteit Gent – Hogeschool Gent : Le contact des langues dans le Nord de la France. Une approche dialectologique.
  • 6 juli 2007 op de Journées d’étude Frontières, langues et éducation (4-5-6 juillet 2007) Université de Metz : Flamand/néerlandais, un couple malheureux ?

belangrijkste publicaties :

In boekvorm:

  • RYCKEBOER, Hugo (in samenwerking met Veronique DE TIER) Woordenboek van de Vlaamse Dialecten, deel I Landbouwwoordenschat, aflevering Rund 2, Tongeren – Gent, 2001, XXX + 432 blz.
  • RYCKEBOER Hugo (in samenwerking met Veronique De Tier): Woordenboek van de Vlaamse Dialecten, deel I Landbouwwoordenschat, aflevering Paard 1, Tongeren – Gent, 2003, XXXIV + 426 blz.
  • RYCKEBOER Hugo : Frans-Vlaams, Lannoo, Tielt, 2004 (137 blz.) (Een populariserende voorstelling van het Vlaams dialect in Noord-Frankrijk in de reeks Taal in stad en land)
  • Medewerking aan het verklarend woordenboek "De Vlaamse Gemeentenamen" (2010, uitg. Davidsfonds, 331 blz)

Artikelen :

  • RYCKEBOER, Hugo : “Karnen” versus “boteren”, interlinguaal bekeken. In : Taal en Tongval 53 (2001), blz. 83-94.
  • RYCKEBOER, Hugo : Nederlandse familienamen in Noord-Frankrijk. In : Veronique De Tier, Ann Marynissen (red.) Het Dialectenboek 6, Van de Streek. De weerspiegeling van dialecten in familienamen, Stichting Nederlandse Dialecten, Groesbeek, 2001, blz. 349-363, met één kaart.
  • RYCKEBOER Hugo : De Kroniek van een Napoleonsoldaat uit Winnezele (Frans-Vlaanderen) (Inleiding en tekstuitgave met vertaling in het Frans door Ph. Simon). In : Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Toponymie & Dialectologie LXXIII (2001) blz. 225- 344.
  • RYCKEBOER Hugo (in samenwerking met Amand Berteloot en Cyriel Moeyaert) : De Middelnederlandse schepeneed van Sint-Omaars (veertiende eeuw). In : Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, deel 117, (2001), blz. 367-375.
  • RYCKEBOER, Hugo : Dutch/flemish in the north of France. in : J. Treffers-Daller and R. Willemyns (red.), Multilingualism along the German-Roman linguistic border in Europe,in Journal of Multilingual & Multicultural Development, vol. 23.1&2 (2002), blz. 22- 35.
  • RYCKEBOER, Hugo : Aspects culturels de l’enseignement du néerlandais dans le nord de la France. In : Hiligsmann Philippe (ed.) Le néerlandais en France et en Belgique francophone : approches scientifiques et didactiques / Het Nederlands in Frankrijk en in franstalig België, wetenschappelijk en didactisch benaderd, Collection Université de Lille 3 (UL3), Travaux et Recherches, 2002, blz. 309-319.
  • RYCKEBOER Hugo : Een West-Vlaams geval van dialectpolarisering. In :De Caluwe, J., G. De Schutter, M. Devos en J.Van Keymeulen, Taeldeman, man van de taal, Schatbewaarder van de taal, Gent, Vakgroep Nederlandse Taalkunde – Academia Press, 2004, blz. 745-749.
  • RYCKEBOER Hugo : Quelques aspects linguistiques de la toponymie flamande du Pas-de-Calais. In : Actes de la 4me journée de la CUEF, te verschijnen in 2007
  • RYCKEBOER Hugo : De “Leughenaer” van Duinkerke. Een etymologische oefening. In : Arend Quak en Tanneke Schoonheim (red.) Gehugdic sis samnungun thinro. Liber amicorum Willy Pijnenburg. Gopher publishers, Groningen, 2005, blz. 293-300.
  • Medewerking aan : CyrielMOEYAERT, in samenwerking met Dick Wortel, Frans Debrabandere, Hugo Ryckeboer en Eric Duvoskeldt, Woordenboek van het Frans-Vlaams, Davidsfonds/Literair, 2005
  • RYCKEBOER, Hugo : Vlaams/Nederlands ad muros. In: Neerlandica Extra Muros 44 (2006), 14-32.
  • RYCKEBOER, Hugo : Le néerlandais comme dénominateur commun entre Flandre belge et Flandre française, in PUREN Laurent : L'éducation au-delà des frontières, L'Harmattan, Collection Espaces Discursifs. (2007)
  • Verzorgt sedert 2006 de rubriek 'Westhoekse woorden doorgelicht' in de Dialectgazette van Bacht'n de Kuupe.

Links naar andere internetsites : http://www.nederlandsetaalkunde.ugent.be/, http://www.dbnl.org/tekst/ryck002nede01_01/

Webmaster: Jeroen Bijnens